جام جم آنلاین: احساس می‌کنم اتاق دور سرم می‌چرخد... اگر چشمانم را ببندم سرم گیج می‌رود و حالت تهوع پیدا می‌کنم... گاهی وقتی راه می‌روم احساس می‌کنم تعادل ندارم... اینها شرحی از شکایت سه بیمار مختلف از سرگیجه است.

سرگیجه,بیماری مینیر,اسطوخودوس ,سنبل‌الطیب,سیاه‌دانه ,گیاه لاوندر

 

سرگیجه یک مشکل و علامت شایع است که علل مختلف و تظاهرات متفاوتی دارد و گاهی برداشت بیمار از حالت خود با تعریف سرگیجه در پزشکی متفاوت است.

 

احساس گیجی و منگی، نداشتن تعادل، سیاهی رفتن چشم و احساس سبکی سر از جمله شکایاتی است که بیماران از آنها به عنوان سرگیجه یاد می کنند، اما شاید این علائم با تعریف سرگیجه در پزشکی متفاوت باشد. سرگیجه در پزشکی دو تعریف جداگانه دارد؛ سرگیجه واقعی و کاذب.

 

 سرگیجه واقعی حالتی است که فرد احساس می کند محیط اطراف به دور سرش می چرخد یا این که خودش در حالت چرخش در محیط اطراف است.

 

سرگیجه واقعی می تواند علل مختلفی داشته باشد مانند مشکل سیستم عصبی مرکزی، تومور مغزی و مشکلات گوش داخلی مانند عفونت و التهاب یا بیماری «مینیر».

 

اما احساس سنگینی یا سبکی سر و سیاهی رفتن چشم می تواند سرگیجه کاذب تلقی شود که علل مختلفی دارد؛ مانند اختلالات فشار خون، دیابت، افت قند خون، مشکلات چشمی، عیوب انکساری، خستگی، اضطراب و استرس، ضربه به سر، میگرن، مشکل ستون فقرات گردنی، ام اس، پارکینسون و کم خونی بنابراین درمان سرگیجه حتما باید با توجه به علائم همراه و علت آن انجام شود.

 

یکی از علل سرگیجه بیماری مینیر است که با وزوزگوش، کاهش شنوایی و حالت تهوع همراه است.

 

علت این بیماری افزایش فشار گوش میانی است. مینیر یک بیماری عود کننده است و متاسفانه به درمان های رایج پاسخ مناسبی نمی دهد.

 

طب سوزنی روش درمانی بسیار مفیدی برای کاهش علائم آزاردهنده مینیر بویژه سرگیجه است.

 

در بیمارانی که سرگیجه واقعی دارند باید علت سرگیجه از جمله مشکلات گوش مورد بررسی قرار گیرد و درمان بر اساس شرایط بیمار و علل سرگیجه انتخاب شود؛ هر چند گاهی این گونه سرگیجه ها درمان مشخصی ندارد.

 

«جینگکو» گیاهی است که با بهبود جریان خون مغزی می تواند باعث کاهش علائم سرگیجه باعلل مختلف مغزی باشد.

 

زنجبیل نیز تاثیرات قابل ملاحظه ای در کاهش سرگیجه، بویژه سرگیجه همراه تهوع و استفراغ دارد. زنجبیل در کاهش علائم مینیر نیز موثر است.

 

نوشیدن ترکیب گیاه لاوندر (اسطوخودوس) و عسل نیز می تواند در کاهش سرگیجه موثر باشد. به بیمارانی که از سرگیجه رنج می برند، توصیه می شود رژیم غذایی کم نمک و کم چربی استفاده کرده و مایعات بیشتری مصرف کنند.

 

از علل شایع سرگیجه کاذب افت فشار خون بویژه علت خستگی است. به افرادی که دچار این گونه سرگیجه ها می شوند، توصیه می شود روزانه عسل و پودر سیاه دانه را در آب گرم مخلوط کرده و میل کنند.

 

طب سوزنی می تواند روش موثری در درمان انواع سرگیجه باشد، بویژه در سرگیجه های واقعی با علل مغزی و عصبی یا سرگیجه هایی که با از دست رفتن تعادل همراه است.

 

مکانیسم طب سوزنی بهبود جریان خون مغزی، کاهش التهاب گوش یا آزاد کردن بعضی مواد شیمیایی در پایانه های عصبی است.

 

علت بسیاری از سرگیجه های کاذب، اضطراب و استرس است. دم کرده بابونه، سنبل الطیب و اسطوخودوس می تواند درمان موثری برای این گونه سرگیجه ها باشد.

 

ماساژ ناحیه شقیقه ها با روغن بابونه یا نعنا نیز مفید است. فشار دادن محل تلاقی گردن و جمجمه در ناحیه پس سرهم می تواند در کاهش انواع سرگیجه مفید باشد.

 

حجامت نیز البته با نظر و از سوی پزشک در کاهش بعضی سرگیجه ها بی تاثیر نیست.

 

دکتر امیرهومن کاظمی - متخصص طب سوزنی و گیاهان دارویی