جام جم آنلاین: لازم است دندان‌های از دست رفته طبیعی با دندان‌های مصنوعی جایگزین شود، چون انسان نمی‌تواند بدون وجود این اعضای مهم برای صحبت کردن، بلع و جویدن که بسیار مهم است بدرستی عمل کند. وقتی دندان‌های از دست رفته جایگزین نشوند فرم صورت بیمار تغییر می‌کند. لب‌ها و گونه‌ها با دندان‌ها پشتیبانی می‌شود. وقتی این تکیه‌گاه از دست برود عضلات آنها ضعیف می‌شود و کارایی مناسب نخواهد داشت.

 

نتیجه آن ایجاد چین و چروک در پوست صورت، افتادن لب و گونه و درنهایت پیرتر به نظر رسیدن شخص است. در واقع نسوج دهان، در سلامت ترین وضع باید حفظ بشود.

 

تا حدی این موضوع با دنچر یا همان دست دندان مصنوعی کامل امکان پذیر است؛ ولی باید دانست دنچر مانند دندان طبیعی نخواهد بود.

 

از دندان مصنوعی چه انتظار باید داشت؟

 

بیشتر بیماران نمی دانند از دنچر چه می خواهند. بندرت بیمار انتظار دارد با چشم مصنوعی ببیند یا حرکات طبیعی با دست و پای مصنوعی انجام دهد، ولی انتظار دارد دندان های مصنوعی همانند دندان های طبیعی کار کنند، در صورتی که دنچر یک جایگزین مصنوعی است و محدودیت هایی دارد و طبیعی است بیمار با آن مشکل داشته باشد. قیافه تا حدودی عوض می شود، صحبت کردن به نظر تغییر می کند و بیمار احساس می کند دهانش پر است.

 

سازگاری با دندان مصنوعی

 

البته زمان، صبر و همکاری در اجرای دستورات داده شده لازم است تا یک تغییر جزئی صورت به یک تغییر خوشایند تبدیل و تکلم نرمال شود. البته باید به بیمار آموزش داده شود. با گذاشتن دنچر تازه معمولا بزاق افزایش می یابد که این یک واکنش طبیعی به تحریکات تازه است. در طول روز احساس می شود دنچر بدفعات شل و سفت می شود که این به دلیل متفاوت بودن خون رسانی به نسوج پیش می آید.

 

ممکن است در کام و زبان احساس سوزش داشته باشد که به علت مشکلات غدد مترشحه داخلی است. پس از گذاشتن دنچر اغلب تورم و درد در مخاط زیاد می شود که ممکن است به علت تحت فشار قرار گرفتن نسوج نرم میان سطح سخت دنچر و استخوان ایجاد شود. البته در طول زمان، زبان با تحرک خود باعث حرکت دنچر می شود که به نسوج زیر و اطراف دنچر آسیب می رساند و در نهایت باعث تحلیل استخوان می شود. بیشترین تغییرات در شش تا هشت ماهه اول بعد از گذاشتن دنچر بروز می کند.

 

چگونه باید از دندان مصنوعی استفاده کرد

 

اگر بیمار در ادای کلمات مشکل دارد باید تمرین بلندخوانی کند و کلمات مشکل ساز را بیشتر تکرار کند. بهترین دندان های مصنوعی حدود یک سوم دندان های طبیعی کارایی دارد که برای جبران این نقایص باید عادت غذا خوردن تغییر یابد. از خوردن غذاهای سخت و چسبنده باید خودداری شود و غذا به تکه های کوچک تقسیم شود و از دو طرف برای خوردن استفاده شود. وقتی هم احتمال استفراغ می رود باید دنچر از دهان درآورده شود.

 

صبور باشید

 

البته اکثر دندانپزشکان تمایل دارند ناسازگاری بیماران با پروتز را به عوامل فیزیولوژیک یا روحی و روانی نسبت دهند و بیماران را با تغییر و اصلاح تکنیک ها و گاهی با اعمال جراحی برای توسعه نواحی تحمل کننده پروتز درمان کنند اما ارزیابی های بعدی نشان داده این کارها در بهترین حالت یک بهبود موقت است. گاهی دندانپزشک این بیماران را به عنوان شاکیان مزمن به حال خود رهامی کند که مجبور می شوند برای سازگاری با پروتز خود به کمک های روانپزشکی و روان شناسی متوسل شوند. همچنین تجربیات کلینیکی نشان داده است بیمارانی که ابتدا سازگاری خوبی با پروتز خود دارند ممکن است در درازمدت ناسازگار شوند. علت تغییرات تحلیلی و تخریبی است که مانع دوام و سازگاری با پروتز کامل می شود. در واقع، مطالعاتی که در زمینه موفقیت درمان پروتز انجام گرفته غیرقابل پیش بینی بودن نتیجه استفاده از پروتز کامل را نشان می دهد.

 

دندان مصنوعی مراقبت می خواهد

 

بهداشت خوب دهان و دنچر بسیار مهم است. گیر کردن ذرات غذا زیر دنچر باعث تحلیل استخوان و در نهایت لقی آن می شود. بعد از غذا با مسواک و خمیر مخصوص باید دنچر را شست. هنگام شستن دنچر پایین باید آن را بین انگشت شست و اشاره گرفت تا نیفتد. در صورت بو دادن دنچر، باید آن را در محلول مخصوص به مدت نیم ساعت قرار داد.

 

برای استراحت نسوج طی 24 ساعت باید به مدت هشت ساعت، دنچر از دهان درآورده شود که معمولا زمان خواب است. در صورت درد و تورم بیمار باید برای معاینه مراجعه کند. انجام ویزیت های منظم نیز بعد از تحویل دنچر ضروری است.

 

دکتر غلامرضا اصفهانی زاده / دندانپزشک