یکی از رژیم‌هایی که این روزها در محافل مختلف زیاد درباره آن صحبت می‌شود و افراد زیادی را شیفته و واله خود کرده، رژیم سم‌زداست.

این رژیم به تصور برخی افراد می تواند فلزات سنگین و سمومی که در اثر هوای آلوده یا در اثر مصرف خوراکی ها و آشامیدنی های مختلف در کبد و کلیه تجمع یافته را دفع و به حفظ سلامت کمک کند؛ اما پرسش اینجاست رژیم سم زدا زاییده افکار افرادی است که با علم تغذیه و پزشکی آشنا نیستند یا آن که واقعا رژیمی با نام سم زدا وجود دارد؟ در این رژیم چه خوراکی هایی مصرف می شود و آیا واقعا می تواند کبد را جلا دهد؟ این که می گویند مرکبات بیش از همه به دفع سموم کمک می کند، صحت دارد؟

به گفته متخصصان علوم غذایی، در علم تغذیه، رژیمی به نام رژیم سم زدا وجود ندارد و این رژیم، زیان آور و حاصل یک باور عامیانه در میان مردم است. البته اگر می گوییم رژیم سم زدا غیر علمی است، به این معنا نیست که خوراکی های سم زدا نداریم، منظورمان این است که چون در رژیم های سم زدا توصیه می شود که یک نوع میوه یا سبزی خاص برای مدت چند روز جایگزین برنامه غذایی روزانه شود، می تواند عارضه دار باشد؛ زیرا میوه ها و سبزیجات به اندازه مواد گوشتی و نشاسته ای تامین کننده انرژی و درشت مغذی ها نیست و باعث بروز کمبود و آسیب هایی در بدن می شود.

سم زدا ترین ها

اما لازم است بدانید بسیاری از میوه ها و سبزیجات به دلیل داشتن فیبر و آنتی اکسیدان های زیاد، خاصیت سم زدایی دارد و مصرف آن در کنار غذاهای متنوع و متعادل روزانه می تواند از میزان برخی سموم موجود در بدن بکاهد.

در نتیجه با توجه به این که در فصل زمستان بیشتر افراد گرایش به مصرف خوراکی ها و نوشیدنی های با طبع گرم دارند و با نظر به این که مصرف گرمی ها انباشت اخلاط و سموم بدن را نسبت به فصول دیگر زیادتر می کند و از طرفی چون حرکت و فعالیت بدن کم و ابتلا به برخی بیماری های ویروسی و عفونی در زمستان شایع و وارونگی هوا و ازدیاد آلاینده های مخرب بیشتر از هر فصل دیگر است، باید با مصرف خوراکی های سم زدا به پاکسازی و عملکرد مطلوب دو ارگان سم زدای بدن یعنی کبد و کلیه کمک کنیم.

خوب است بدانید بسیاری از مواد سم زدا با کمک به فعل و انفعالات بدن باعث کارکرد مفید ارگان ها شده و با افزایش انرژی باعث بهبود وضع عاطفی، روحی و جسمانی می شوند.

در میان میوه ها و سبزیجات سیب، انار، هویج، گوجه فرنگی، آلبالو، مرکبات، بویژه لیمو ترش، سیر، کلم، جعفری، تربچه، چای سبز و برخی جوانه ها همچون جوانه ماش و شبدر و عرقیاتی همچون شاتره و کاسنی خاصیت سم زدایی بیشتری داشته و جلادهنده کبد و کلیه بوده و با کمک به هضم بهتر غذا و تولید انرژی سبب می شود که فرد احساس بهتری داشته باشد.

ترکیبات فیبری این مواد هم در دستگاه گوارش با اتصال به سموم موجود در روده ها و همچنین پتاسیم آنها با افزایش ادرار به فرآیند دفع سموم کمک می کند. از طرفی میوه ها و سبزیجات سم زدا، ترکیبات آنتی اکسیدانی قوی داشته که می تواند با رادیکال های آزاد مقابله کرده و ریسک ابتلا به ناراحتی های قلبی ـ عروقی، سرطان و دیگر بیماری های التهابی را کاهش دهد.

اگر بار کبد زیاد است...

اما بیشترین تاثیر میوه ها و سبزیجات سم زدا در رفع آن عاملی است که بار کبد را زیاد می کند و آن تجمع چربی در کبد افراد مبتلا به چربی خون و اضافه وزن بالاست که می توان تا حدود زیادی تحت نظر پزشک متخصص در کنار مصرف داروهای تجویز شده و با داشتن یک برنامه غذایی کنترل شده از میوه های پرفیبر و سم زدا در طولانی مدت برای رفع این مشکل کمک گرفت. این را هم بدانید علاوه بر چربی ها، قند هم یک ماده سمی محسوب می شود و مازاد آن به چربی تبدیل شده و در کبد ذخیره می شود.

علاوه بر میوه ها و سبزیجات، شیر هم می تواند به واسطه داشتن پروتئین هایی خاص از طریق دستگاه گوارش از جذب برخی انواع آلودگی ها و سموم ناشی از فلزات سنگین چون سرب، کادمیوم و جیوه بکاهد، اما باعث دفع کلیه سموم بدن نمی شود.

مرکبات سم زا یا سم زدا؟

مرکبات بویژه انواعی که ترش تر است به سبب میزان بالای اسید، فیبر و برخی ریزمغذی های مفید از طریق افزایش ادرار و لینت مزاج، در فصول سرد سال که زیادتر در دسترس بوده و بیشتر به صورت روزانه مصرف می شود، به دفع سموم بیشتری کمک می کند.

اما موضوع مهم آن که در پرورش بیشتر مرکبات وارداتی و اندکی از محصولات داخلی از هورمون رشد برای ایجاد میوه های درشت و یکدست، کودهای شیمیایی، گاز اتیلن یا رنگ های مصنوعی برای تغییر رنگ پوست سبز پرتقال و نارنگی به رنگ زرد و نارنجی یا از واکس و موم میوه به دلیل ماندگاری بیشتر و شکیل و پر رنگ تر شدن محصول استفاده می شود و چون این نوع مرکبات به روش طبیعی رشد نیافته و رنگ آوری نشده است، مدت زمان لازم برای ایجاد مواد مغذی در بافت محصول طی نشده و میوه نه تنها ارزش تغذیه ای و خاصیت سم زدایی ندارد، بلکه می تواند باعث ورود یکسری ترکیبات سمی و شیمیایی به بدن شده و بر عملکرد کبد و کلیه تاثیر سوء گذارد.

گول ظاهر مرکبات را نخورید

بیشتر مرکبات رسیده ای که مربوط به نواحی شمالی کشورمان است، پوستی نازک و طعم ترش دارد و آن دسته که در جنوب کشور تولید می شود پوستی سفت و ضخیم، اما مزه ای شیرین دارد. در هر حال وزن هر عدد پرتقال، نارنگی، لیمو یا گریپ فروت باید نسبت به جثه اش کمی سنگین تر باشد.

مرکبات سبک، بیشتر پوک و تلخ است و اگر پوست آن با فشار انگشتان دست به سادگی فرو رود نشان دهنده آن است که تحت تاثیر کودهای شیمیایی غیرمعمول به این اندازه رسیده است و انتقال ترکیبات شیمیایی به بدن از طریق خوردن میوه می تواند باعث ابتلا به کم خونی و جهش ژنتیکی بویژه در بچه ها، سالمندان و زنان باردار شود.

از آنجا که نمی توان به وجود هورمون رشد در مرکبات پی برد، باید محصولی را انتخاب کنید که درشتی معقولی دارد و به یاد بسپارید که درشتی میوه دلیل بر خاصیت، کیفیت و سلامت بالای آن نیست. در نتیجه در هنگام خرید پرتقال، نارنگی یا لیمو به دنبال جدا کردن درشت ترین ها نباشید و قدری هم برای میوه های ریز ارزش قائل شوید و بدانید بار میوه ای سالم و طبیعی تر است که میوه های درشت، ریز و متوسط آن درهم باشد.

با توجه به این که وجود واکس و موم های چرب روی میوه و مرکبات قابل شناسایی است، توصیه می شود از خرید این نوع محصولات خودداری کنید، چراکه اگر میوه ترک دار و ضرب خورده باشد یا در اثر کنده شدن دم برگ، سوراخی در میوه ایجاد شده باشد احتمال نفوذ این مواد به داخل میوه زیاد است.

در صورت خرید مرکبات واکس خورده پوست آن را با ابر زبر یا اسکاچ به همراه مایع ظرفشویی شستشو دهید، زیرا در غیر این صورت در حین پوست گیری ترکیبات شیمیایی واکس براحتی وارد بافت میوه می شود. در ضمن سیب و خیار واکس خورده را هرگز با پوست نخورید. ترکیبات شیمیایی موجود در واکس میوه می تواند به معده و سیستم گوارشی آسیب رسانده و سرطانزا و مسمومیت زا باشد. به یاد داشته باشید بیشتر مرکبات رنگ شده واکس خورده اند و باعث رنگی شدن پوست دست می شود.

بر این اساس اگر می خواهید به کبد و کلیه تان لطف کنید و همیشه سر حال و باطراوت باشید در هنگام خرید محصولات غذایی موشکاف باشید و زمان هایی که خوش خلق و پر انرژی هستید، به خرید بروید تا بتوانید بیشترین تمرکز را در هنگام انتخاب یک محصول طبیعی داشته باشید.