دیسمنوره یا قاعدگى دردناک به دو دسته تقسیم مى شود. در نوع اولیه این بیمارى که در شروع دوران قاعدگى در خانم هایى که به سن بلوغ مى رسند دیده مى شود، معمولاً پس از گذشت چند سال از سنین بلوغ و بالاخص پس از زایمان از شدت آن کاسته مى شود. در نوع ثانویه این بیمارى به علت بیمارى هاى لگن از جمله اندومتریوز ایجاد مى شود. ترشح نوعى اسیدهاى چرب شبه هورمونى به نام پروستاگلاندین باعث انقباض عضلات رحم مى شود و باعث بروز دیسمنوره مى گردد.
اندومتریوز بیمارى است که در آن سلول هاى رحم در خارج از رحم رشد مى کنند. این سلول ها معمولاً تحت تأثیر هورمون هاى زنانه قرار مى گیرند. با این حال به علت خون رسانى بیشتر در این ناحیه التهاب و درد به وجود مى آید.
فیبروئید رحمى، تومورهاى عضلانى هستند که در صورت افزایش فعالیت هورمون ها بالاخص استروژن به هنگام بلوغ دیده مى شوند. این تومورها در خانم هایى که در سنین بارورى هستند، دیده مى شوند. تومورهاى مذکور بدخیم نیستند. قرص هاى ضدباردارى با افزایش سطح استروژن خون مى توانند از علل این بیمارى باشند. علائم این بیمارى شامل احساس پرى مثانه، تکرر ادرار و قاعدگى بسیاردردناک است.
منوراژى حالتى از قاعدگى بسیار دردناک است که لازم است علت آن سریعاً تشخیص داده شده و درمان شود، چرا که در غیر این صورت به علت شدت خونریزى، کمبود آهن ایجاد شده و براى جبران و پیشگیرى از عوارض آن بایستى از داروهاى مکمل آهن استفاده کرد. از علل مهم این بیمارى، کمبود ویتامین A، استفاده از IUD و کم کارى غده تیروئید است.
آمنوره به حالتى گفته مى شود که در آن قاعدگى بسیار نامنظم بوده و یا حتى قطع مى شود. علت اصلى این بیمارى مصرف کم چربى و یا استفاده از رژیم هاى غذایى بسیار کم چرب است. استروژن، هورمونى است که دوره هاى قاعدگى را تنظیم مى کند. ساختمان این هورمون از چربى و کلسترول تشکیل شده است و بنا بر این مقدار چربى کافى براى ساخت و تثبیت این هورمون در بدن لازم است روغن زیتون منبع بسیار مناسبى براى این نوع چربى است.
در اثر فعالیت هورمون هاى جنسى در دوران قاعدگى احتباس مایعات در بدن ایجاد مى شود که توصیه مى گردد با مصرف محدود مواد شور و نمک و همچنین انجام ورزش هاى مناسب از این مسأله پیشگیرى شود.
چربى هاى اشباع شده که در تخم مرغ و گوشت به فراوانى موجود است، سبب افزایش مشکلات مربوط به قاعدگى دردناک مى شود. بنابراین توصیه مى شود در این دوره از مصرف اینگونه مواد پرچرب پرهیز گردد. روغن هسته انگور سبب جلوگیرى از انقباضات دردناک رحمى مى شود.
* مواد مغذى مفید:
ویتامین A، ویتامین C، بیوفلاونئوئید، ویتامین E، نیاسین، کلسیم، منیزیم و روغن هسته انگور.
* مواد غذایى مفید:
ماهى پرچرب، ماهى قزل آلا، ماهى ساردین، میوه هاى تازه، تن ماهى جنوب ، آناناس، حبوبات، سبزیجات تازه، مارچوبه، هویج، جو، آجیل، لوبیا، باقلا، روغن زیتون، زنجبیل و دارچین.