جام جم آنلاین: دیابت یا بیماری قند بیماری شایعی است که با وجود شایع‌بودن و توجه خاص مردم و پزشکان، یک‌سوم از مبتلایان به بیماری تشخیص داده نمی‌شوند. بیماری‌های عفونی، چاقی، وراثت و بسیاری از عوامل ناشناخته نیز وجود دارد که مولد بیماری است.

بدن برای سوزاندن و استفاده از بسیاری از مواد، نیاز به ماده‌ای به نام انسولین دارد. این ماده در لوزالمعده تولید می‌شود. در بیماران دیابتی یا این ماده تولید نمی‌شود یا میزان تولید آن با میزان نیاز بدن همخوانی ندارد.

دیابت دارای دو شکل اصلی است: نوع یک یا دیابت جوانان، نوع 2 یا دیابت افراد چاق. در دیابت نوع یک به دنبال واکنشی ناخواسته علیه بدن، منبع تولید انسولین در لوزالمعده از بین می‌رود.

این افراد انسولینی ندارند، بنابراین برای جبران باید انسولین تزریق کنند. انسولین باید به گونه‌ای برای آنها تزریق شود که نیاز بدن را طی یک شبانه‌روز تأمین کند. این نوع از دیابت در کمتر از 10 درصد مبتلایان بروز می‌کند.

در دیابت نوع 2 کمبود در تولید انسولین تا حدی وجود دارد، اما بخشی از بیماری به مقاومت فرد به انسولین برمی‌گردد.

گاهی سطح انسولین شناور در خون در این نوع از دیابت بالاتر از حد طبیعی است، اما به دلیل مقاومت بدن، جوابگوی نیازها نیست. حدود 90 درصد بیماران دیابتی به این نوع مبتلا می‌شوند.

شکلی از دیابت در زنان، آن هم در دوران بارداری بروز و با وضع حمل بیماری هم فروکش می‌کند؛ هرچند تعدادی از آنها در گذر حیات به دیابت مبتلا می‌شوند.

تشخیص دیابت

برای تشخیص لازم است که قند خون را پس از هشت ‌ساعت ناشتا بودن اندازه‌گیری کرد. قند ناشتا همیشه کمتر از 100 گزارش می‌شود؛ اگر قند خون 126 یا بالاتر بود فرد مبتلا به دیابت است.

حال اگر قند در محدوده 100 تا 126 باشد مشکل چیست؟ فرد در این شرایط مستعد دیابت است. این افراد با این‌که دیابت ندارند، اما مستعد ابتلا هستند، بنابراین باید زیر نظر پزشک رژیم غذایی مناسب و ورزش را شروع کنند.

گاهی فرد بدون این‌که ناشتا باشد قند خون می‌دهد. این فرد در صورتی دیابتی در نظر گرفته می‌شود که حداقل قند خونش 200 بوده و دارای علائم هم باشد. علائم دیابت شامل نوشیدن زیاد آب، ادرار زیاد و کاهش وزنی است که هیچ توجیهی ندارد.

علاوه بر علائم یاد شده ممکن است اولین علامت بیمار دیابتی افت هوشیاری، دردهای عصبی یا زخم دیر بهبودیابنده باشد.

اگر بیماری قند در شما تشخیص داده شد باید در اولین فرصت برای شروع درمان به پزشک مراجعه کنید؛ اما در مواردی بیمار دارای قند خون بالا دچار افت هوشیاری، اختلال تنفسی یا افت فشارخون می‌شود که در این شرایط امکان درمان سرپایی وجود نداشته و باید درمان در اورژانس شروع شده و حتی بیمار را بستری کرد.

اگر قند خون بیمار بیش از 300 باشد بدون توجه به این‌که سابقه دیابت داشته یا نداشته، علامتی دارد یا ندارد، باید او را سریعا به اورژانس جهت بررسی‌های تکمیلی انتقال داد.

دکتر بهروز هاشمی - متخصص طب اورژانس