هیچ‌وقت نمی‌توانم اسامی اشخاص را به یاد بسپارم، درباره شماره تلفن‌ها نیز با همین مشکل مواجه هستم، در حالی که هنوز جوان محسوب می‌شوم. گاهی با خودم فکر می‌کنم حافظه‌ام ضعیف است و با این اوصاف در سنین میانسالی یا پیری باید با ضعف جدی حافظه دست به گریبان باشم.

 
 

برخی افراد تصور می کنند کسانی که حافظه بسیار خوبی دارند از هوش بیشتری نسبت به آنها برخوردار هستند، اما در حقیقت این باوری غلط است، زیرا بنا بر تاکید روان شناسان، قدرت حافظه تا حد زیادی بستگی به این دارد که از چه ابزارهایی برای حفظ کردن یا به خاطر سپردن مقوله ای دیداری یا شنیداری استفاده کنید و چقدر در استفاده از آنها مهارت داشته باشید.

دکتر زهرا غلامی حیدر آبادی از روان شناسانی است که معتقد است هرقدر بتوانیم از تمام حواس خود در یادگیری استفاده کنیم، بیشتر می توانیم به خودمان کمک کنیم که بهتر موضوعی را بیاموزیم و سرانجام این تمرینات به ما کمک می کند که آن مطلب را بهتر به ذهن بسپاریم و کمتر آن را فراموش کنیم؛ بنابراین تقویت حواس می تواند به تقویت حافظه و افزایش آن کمک کند.

آیا حافظه قابل تقویت است؟

حافظه چیزی نیست جز توانایی به خاطر آوردن آنچه آموخته یا تجربه شده است یا توانایی فرآیند به خاطر آوردن یا فراخوانی مقوله ای در ذهن، اما آیا حافظه قابل تقویت است؟ بی شک پاسخ روان شناسان به این پرسش مثبت است، بنابراین می توان راهکارهایی برای تقویت و افزایش حافظه در زندگی به کار گرفت.

دکتر غلامی در گفت و گو با جام جم با تاکید بر این که از دست رفتن حافظه یا بالا رفتن سن رابطه ای مستقیم دارد، می گوید: در اوایل بیست سالگی، مغز شروع به از دست دادن بعضی سلول های عصبی می کند و بدن، کمتر مواد شیمیایی مورد نیاز مغز را برای درست کار کردن، تولید می کند. بر این اساس، کارهای زیادی می توان انجام داد تا این جریان کندتر شود، یعنی از همان دوران نوجوانی یا جوانی می توان تمریناتی را در زندگی به کار گرفت که رعایت آن نکات باعث افزایش و تقویت حافظه شود. انجام این تمرینات، در سنین پایین به پیشگیری از تضعیف حافظه و در سنین بالا به تقویت حافظه کمک می کند.

حافظه تان را ورزش دهید

ورزش دادن حافظه کار پیچیده ای نیست، بلکه از الگوهای ارائه شده برای داشتن زندگی سالم تبعیت می کند، یعنی باید غذاهای سالم بخورید، جسم و فکرتان را ورزش دهید و از مکمل های تقویت کننده حافظه استفاده کنید. بی شک متناسب با هر سن و با کمک متخصصان می توان از هر کدام یا مجموعه ای از این تکنیک ها برای تقویت حافظه کمک گرفت، اما نباید از یاد برد که از رازهای داشتن حافظه ای قوی، ورزش کردن است.

البته تغییرات مغزی وابسته به سن بسیار آهسته رخ می دهد و نباید با ورزش کوتاه مدت، انتظار تغییری فاحش در روند حافظه را داشت، اما بررسی پژوهشگران نشان می دهد که 30 دقیقه پیاده روی روزانه می تواند پس از شش ماه، اثرات مثبت خود را بر تقویت حافظه نشان بدهد.

یاد بگیرید

«از گهواره تا گور دانش بجوی.» این جمله معروف ریشه در ادبیات کلاسیک ما دارد،اما فقط یک شعار نیست، بلکه راهکاری بسیار مفید برای رسیدن به سلامت فکری، فرهنگی و روانی محسوب می شود.

دکتر غلامی نیز بر گرفتن آموزش های جدید مثل یادگیری زبانی خارجی یا یک آلت موسیقی برای تقویت حافظه تاکید می کند و می گوید: کارهای بسیاری می توانید برای ورزش دادن و فعال کردن مغزتان انجام دهید. کارهای ساده ای مثل حل جدول، بازی شطرنج، مطالعه کردن و حفظ کردن شماره ها یا نام اشخاص نیز می تواند از جمله ورزش های فکری محسوب شود و به تقویت حافظه شنیداری کمک کند.

این روان شناس با تاکید بر شعر خوانی برای تقویت حافظه اشاره و تاکید می کند: یادگیری شعر هم به تقویت حافظه شنیداری و دیدن شعر از روی کتاب به تقویت حافظه بینایی کمک می کند. انجام کارهای تجسمی مانند نقاشی، مجسمه سازی و موسیقی نیز تمرینات فکری و جسمی محسوب می شود که هر کدام به تقویت حافظه بینایی و شنیداری کمک می کند.

بهترین و موثرترین روش های تقویت حافظه

این روش ها و در واقع تکنیک های تقویت حافظه، سن نمی شناسد و از نوجوانی تا کهنسالی می تواند در تقویت قوای فکری و ورزش دادن حافظه بسیار کمک کننده باشد:

ـ اطلاعات را خرد کنید.

ـ کلمات را به هم ربط دهید.

ـ ورزش کنید.

ـ از حافظه تصویری تان استفاده کنید.

ـ تمرکز کنید.

ـ خواب مناسب داشته باشید.

ـ از رژیم غذایی سالم غافل نشوید.

ـ آموخته هایتان را به دیگران نیز یاد بدهید.

ـ از تکرار در انجام تکنیک ها و این روش ها غفلت نورزید.