برای اولین بار قند خون با استفاده ازلیزر اندازه گیری شد
دانشمندان روش جدیدی را برای اندازهگیری قند خون بیماران دیابتی ابداع کردند که در آن به جای سوزن، از پرتوهای لیزر استفاده می شود.
بهگزارش ایرنا و به نقل از ساینتفیک، در این شیوه جدید که توسط محققان دانشگاه تورنتو ابداع شده است، برای اندازهگیری میزان قند خون از یک جفت پرتولیزر استفاده میشود.
برای مدتی بیش از بیست سال دانشمندان سعی داشتند با استفاده از پرتوهای نزدیکبههم مادون قرمز میزان قند خون را اندازهگیری کنند. این پرتوهای بیخطر از پوست انسان عبور کرده و با مولکولهای قند برخورد میکنند.
در نتیجه این مولکولها بهمنظور جذب انرژی پرتوها شروع به نوسان میکنند. سپس میزان جذب انرژی پرتوها با استفاده از روش خاصی اندازهگیری می شود و بر اساس اطلاعات به دست آمده امکان تعیین تمرکز مولکولهای قندی در خون بیمار بهدست میآید.
یکی از مشکلات این شیوه جذب انرژی پرتوها توسط سایر مواد موجود در خون بود. دانشمندان برای رفع این مشکل، از پرتوهایی با طول موج بیشتر استفاده کردند که انرژی آنها تنها توسط مولکولهای قند جذب میشود.
مشکل دیگر این بود که مولکولهای آب انرژی پرتوهای با طول موج بلند را نیز جذب میکردند. لازم به ذکر است که حجم عمده خون انسان را آب تشکیل میدهد.
دانشمندان برای حل این مشکل از دو دسته پرتو لیزر استفاده کردند که یکی فقط توسط مولکولهای آب و دیگری هم توسط مولکولهای آب و هم توسط مولکولهای قند جذب میشود.
پس از ارزیابی اطلاعات به دست آمده با استفاده از روش سادهای میزان انرژی جذب شده توسط مولکولهای آب از رابطه حذف شده و تنها انرژی جذب شده توسط مولکولهای قند باقی میماند. بر اساس این اطلاعات به سادگی امکان تعیین میزان قند خون بیماران فراهم میشود.
ارایه یک روش مناسب بدون خونریزی برای اندازهگیری قند خون بیماران دیابتی، همواره یکی از دغدغههای جامعه پزشکی بوده است.
منبع : ایرنا
نظرات ()
فقط یک دقیقه ورزش روزانه برای مقابله با دیابت مفید است
نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد انجام تمرینات دورهای کوتاه مدت و سه نوبت در هفته برای پیشگیری و یا حتی درمان شایعترین نوع دیابت مفید است.
به گزارش سرویس بهداشت و درمان ایسنا، در حال حاضر شایعترین نوع این بیماری، دیابت نوع دوم است که در این حالت قند خون به مقدار زیاد افزایش مییابد و به حد خطرناکی میرسد تا جایی که عملکرد انسولین را کاهش میدهد و اغلب باعث میشود فرد یک الگوی زندگی بیتحرک را انتخاب کند. این بیماری میتواند مشکلات تهدید کنندهای مثل بیماری قلبی، ناراحتیهای کلیوی، چشمی و بیماریهای دستها و پاها را در پی داشته باشد.
پزشکان در یک مطالعه جدید تاکید کردند که ورزش کردن به طور منظم میتواند به پایین نگه داشتن قند خون کمک کند اما زندگیهای پر مشغله عصر ما و فقدان انگیزه برای تحرک داشتن به این معنی است که 66 درصد از جمعیت دنیا توصیههای معمول برای ورزش کردن را جدی نگرفته و به آنها عمل نمیکنند.
متخصصان توصیه میکنند که برای پیشگیری از دیابت باید پنج نوبت در هفته و در هر نوبت 30 دقیقه تمرینات ملایم بدنی را انجام دهید.
به گزارش روزنامه سان، این بار در یک مطالعه جدید متخصصان دپارتمان سلامت در دانشگاه بات تاکید کردند که حتی دو دوره 20 ثانیهای انجام تمرینات بدنی و سه نوبت در هفته میتواند تاثیر قابل ملاحظهای برای مقابله با این بیماری و کنترل قند خون داشته باشد.
این متخصصان در آزمایشات اخیر خود متوجه شدند شرکت کنندگانی که این میزان از تمرینات را در هفته انجام دادند، پس از 6 هفته 28 درصد میزان فعالیت انسولینی آنها بهبود پیدا کرد.
منبع : ایسنا
داروی رهایی بخش بیماران دیابتی از تزریق انسولین به بازار می آید
دانشمندان ادعا می کنند با ارائه درمانی که می تواند مبتلایان به دیابت نوع یک را از تزریق مادام العمر انسولین رهایی دهد، به پیشرفت مهمی در مبارزه با دیابت نوع یک دست یافته اند.
به گزارش ساندی اکسپرس، در بیماری دیابت نوع یک، سیستم ایمنی بدن بیمار، لوزالمعده را هدف قرار می دهد. در صورتی که این بیماری درمان نشود، آسیب بسیاری به لوزالمعده وارد می شود و این عضو بدن دیگر نمی تواند بطور طبیعی انسولین تولید کند.
تولید طبیعی انسولین مانع از افزایش قند خون می شود. افزایش قند خون می تواند برای فرد خطرناک و مهلک باشد.
اکنون گروهی بین المللی از دانشمندان می گویند این درمان جدید که DiaPep277 نام دارد فرایندی را متوقف می کند که موجب حمله سیستم ایمنی بدن به لوزالمعده در افراد مبتلا به دیابت نوع یک می شود.
پژوهشگران گفتند این داروی جدید در سه سال آینده وارد بازار می شود.
دانشمندان ابراز امیدواری کردند در بیمارانی که بیماری دیابت نوع یک در آنها به تازگی تشخیص داده شده است، این درمان بتواند از رشد بیماری جلوگیری کند. چرا که مانع از نابودی سلول های حیاتی و انسولین ساز لوزالمعده می شود.
این دارو به بدن بیمار اجازه می دهد تا با انسولینی که خودش می سازد، زندگی کند. در نهایت به پانکراس ( لوزالمعده ) امکان می دهد تا بهبود یابد و بطور کامل نیاز بدن را تامین کند.
این دارو همچنین خطر عوارض جانبی مرتبط با انسولین مصنوعی را کاهش می دهد. این عوارض در بیماران دیابتی به شکل بیماری قلبی، سکته مغزی و بیماری کلیوی بروز می کند و احتمال نیاز به پیوند کلیه را در آنها بیشتر می کند.
این دارو در 140 مرکز در اروپا، آمریکای شمالی و آفریقای جنوبی در حال آزمایش است.
آزمایش ها نشان می دهد که استفاده از این دارو در طول یک دوره زمانی مثلا دو سال به لوزالمعده کمک می کند آن قدر بهبود بیابد که انسولین بیشتری بسازد. در چنین موقعیتی بیمار می تواند تزریق انسولین را متوقف کند.
منبع : ایرنا
2برابر شدن مبتلایان به دیابت درجهان
به گزارش فارس، دانشمندان کالج پادشاهی لندن و دانشگاه هاروارد با تحلیل قند خون 2.7 میلیون نفر افراد 25 سال به بالا در سراسر جهان و بررسی نتایج به یافتههایی رسیدند که در مجله پزشکی لنست منتشر شده است.
بر این اساس، تعداد بزرگسالان مبتلا به دیابت از 153 میلیون نفر در سال 1980 به 347 میلیون نفر در سال 2008 رسیده است.
دیابت مربوط به کنترل نوسانات قند خون است که میتواند منجر به بیماری قلبی و سکته و آسیب رساندن به کلیه ها، اعصاب و چشم ها شود.
قند خون بالا و دیابت هر ساله باعث مرگ 3 میلیون نفر در سرتاسر جهان میشود. محققان بر این باورند دو عامل مهم در افزایش میزان دیابت افزایش طول عمر و وزن بدن به ویژه در میان زنان است.
سیر صعودی دیابت در حالی رخ داده است که بیماریهایی مانند فشارخون و کلسترول در بسیاری نقاط سیر نزولی داشتهاند. پیشگیری و درمان دیابت بسیار راحت از دو بیماری دیگر است.
منبع : فارس
خواب زیاد نشانه بیماری است!
مطالعات نشان میدهند افرادی که بیش از حد میخوابند یعنی بیش از 9 ساعت خواب شبانه دارند نسبت به سایر افراد، بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماریهایی نظیر دیابت و عارضه چاقی قرار دارند.
نکته مهم این است که زیاد خوابیدن نشانه است نه یک بیماری. به عقیده بسیاری از پزشکان، زیاد خوابیدن نشانه افسردگی است. در حقیقت عوارض مختلفی به عنوان علت زیاد خوابیدن در افراد مطرح شدهاند، اما افسردگی بیش از همه موارد مورد نظر پزشکان قرار دارد. به همین دلیل پزشکان میگویند افرادی که از نظر بدنی سالم به نظر میرسند و از منظر پزشکی چاق به شمار نمیآیند، نمیتوانند زیاد بخوابند و حتی اگر خود نیز بخواهند نیز نمیتوانند خواب بیش از حد داشته باشند. به همین علت باید توجه کرد که خواب زیاد بیماری نیست، بلکه نشانه یک بیماری است.
تاثیر دیابت بر بینایی
چندین بیماری چشمی در بیماران دیابتی شایع میباشد از جمله کاتاراکت یا آب مروارید که به معنای کدر شدن عدسی چشم است، اما رتینوپاتی دیابتی مهمترین عارضه چشمی دیابت است. رتینوپاتی که به معنای آسیب به شبکیه چشمهاست، به دلیل تغییرات رگهای خونی موجود در شبکیه و تکثیر این رگها ایجاد میشود.
تغییرات شبکیه چشم دارای 2 مرحله است؛ مرحله اول که به دلیل خونریزیهای کوچک و ریزش مواد داخل رگها به خارج است در اکثریت دیابتیها در 10 سال اول بعد از شروع دیابت ایجاد میشود و بتدریج به سمت مرحله دوم پیش میرود.
مرحله پیشرفته رتینوپاتی به معنای ایجاد رگهای جدید و نافرم در شبکیه چشم است که میتواند به خونریزیهای وسیع و کنده شدن شبکیه و آسیب شدید چشم منجر شود، خوشبختانه اولا فقط در تعدادی از بیماران مرحله پیشرفته و خطرناک رتینوپاتی ایجاد میشود و دوما با تمهیداتی که در ادامه گفته خواهد شد، میتوان این پیشروی را کند نمود.
اما راه جلوگیری از این عارضه خطرناک چیست؟ در مطالعه بسیار بزرگی که چند سال پیش روی هزاران بیمار دیابتی صورت گرفته است، بیمارانی که از ابتدای دیابت به طور دقیق قند خون را کنترل کرده بودند، نزدیک به 80 درصد کمتر از آنان که به طور معمولی قند خونشان کنترل بود، دچار عارضه رتینوپاتی شدند و در آنان که بعد از ایجاد مرحله اول رتینوپاتی اقدام به کنترل دقیق قند خون نمودند نیز 50 درصد از پیشروی به مرحله دوم پیشگیری شد.
کنترل دقیق قند خون به معنای این است که فرد با داروی خوراکی یا انسولین قند خود را به طور مداوم و همیشگی در محدوده نرمال نگه داشته باشد و هر روز قند خون را چک کند. بسیاری از بیماران دیابتی همزمان دچار فشار خون و چربی بالای خون نیز هستند، درمان این دو بیماری نیز به پیشگیری از رتینوپاتی کمک میکند.
در کنار تمهیدات فوق، فرد دیابتی باید مرتب توسط چشمپزشک معاینه شود تا در صورت بروز اولین تظاهرات رتینوپاتی شدید با روشهای جدید شامل لیزر از پیشرفت این بیماری پیشگیری و بینایی حفظ شود.
باید دانست که معاینه چشم توسط پزشکان با وسایل معمولی مثل افتالموسکوپ برای بررسی دقیق تغییرات شبکیه در دیابت کافی نیست و حتما باید چشم پزشک پس از ریختن قطره گشادکننده مردمک با وسایل مخصوص چشمها را معاینه کند.
دکتر رضا کریمی
متخصص بیماریهای داخلی
عوارض دیابت
بیشتر عوارض دیابت به دلیل اثرات تخریبی قند بالای خون روی نقاط مختلف بدن ظاهر میشود، اگرچه تقریبا تمامی اعضای بدن دچار اثرات تخریب این بیماری میشوند، ولی برخی از اندامها در این بیماری بیشتر در معرض تخریب هستند، از جمله کلیهها، قلب، چشمها، رشتههای اعصاب محیطی، معده، دستگاه ادراری، دستگاه تناسلی و اندامها به خصوص پاها.
بررسیهای فراگیر و دامنهداری که در نقاط مختلف دنیا روی عوارض دیابت انجام شده نشان دادهاند که با کنترل دقیق قند خون، بسیاری از این عوارض کاهش یافته و سالهای زیادی فرد مبتلا میتواند بدون عارضه به زندگی ادامه دهد. نکته مهم دیگر این است که برخی از این عوارض تقریبا در تمام افراد دیابتی ظاهر میشوند ولی برخی از عوارض فقط در گروهی از بیماران دیابتی تظاهر میکند، مثلا بیماری خفیف شبکیه چشم در تمام دیابتیها پس از چند سال ظاهر میشود، ولی بیماری شدید شبکیه چشم یا بیماری کلیهها فقط در درصدی از بیماران دیابتی ظاهر میشود و همه دیابتیها دچار چنین عوارضی نمیشوند.
نکته مهم دیگر در مورد عوارض دیابت این است که اگر فرد مبتلا به دیابت همزمان به فشار خون و چربی بالای خون مبتلا باشد، بسیاری از عوارض دیابت در او ظهور سریعتر و شدیدتر خواهند داشت.
به این ترتیب برای پیشگیری از عوارض دیابت در کنار کنترل قند خون باید فشار خون و چربی خون را هم کنترل کرد.
کشیدن سیگار نیز در فرد مبتلا به دیابت میتواند ظهور عوارض دیابت را تسریع کند.
برای به تاخیر انداختن عوارض دیابت علاوه بر موارد گفته شده میبایست به صورت دورهای اعضای در معرض عارضه را کنترل نمود، مثلا در مورد بیماری شبکیه چشم کنترل سالانه توسط چشم پزشک میتواند به درمان سریع عوارض در مراحل اولیه بینجامد، یا در مورد زخم پاها اولا فرد باید هر روز پاهایش را وارسی کند و دوم اینکه در صورت بروز کوچکترین زخمی به پزشک مراجعه کند تا تحت مداوا قرار گیرد. در هفتههای آتی به تفصیل در مورد انواع عوارض دیابت و راههای پیشگیری و درمان آنها خواهیم نوشت.
دکتر رضا کریمی
متخصص بیماریهای داخلی
قهوه خطر دیابت را کاهش می دهد
پژوهشگران ایتالیایی در بررسی های خود نشان دادند که نوشیدن یک فنجان قهوه پس از ناهار می تواند خطر توسعه دیابت را کاهش دهد.
به گزارش مهر، محققان موسسه ملی تحقیقات غذایی با انجام تحقیقاتی بر روی مکانیزم ممکن عملکرد قهوه در پیشگیری از دیابت کشف کردند که «فنول های» موجود در قهوه مکانیزمی شبیه به برخی از داروهای ضد دیابت دارند و می توانند سطح گلیسیمی خون را کاهش دهند.
تحقیقات متعدد گذشته تائید می کردند که مصرف مداوم قهوه معمولی یا بدون کافئین می تواند منجر به کاهش خطر توسعه دیابت نوع 2 شود اما تاکنون مکانیزیمی که از طریق آن قهوه در پیشگیری از دیابت دخالت می کند واضح نبود.
اکنون این محققان نشان دادند افرادی که به طور مرتب پس از ناهار یک فنجان قهوه می نوشند بیشترین احتمال را برای کاهش خطر توسعه دیابت دارند.
به گفته این دانشمندان، ترکیبات فنولیکی حاضر در قهوه از جمله اسید کلروژنتیک، اسید فرولیک و اسید کافئیک می توانند موجب توقف برخی آنزیم های مرتبط با هضم کربوهیدارت ها شود درحالی که کافئین هیچ فعالیت بازدارنده ای در مقابل این آنزیم ها نشان نمی دهد.
ترکیبات فنولیکی قهوه می توانند پسماندهای محل فعالیت این آنزیم ها را که مسئول هیدرولیز اولیگوساکارید (یک نوع پلیمر ساکاریدی) هستند مسدود کنند.به این ترتیب سطح گلیسیمی خون در سطح پایین باقی بمانند.
دیابتی ها مراقب نارسایی کلیه باشند
بیماران دیابتی حدود 3 تا 5 سال پس از شروع بیماریشان، امکان دارد دچار عوارض کلیوی شوند. البته این عوارض کلیوی فقط در 40 درصد از بیماران ایجاد میشود و آن هم در کسانی است که قند خونشان را کنترل نمی کنند.
در دیابت ، عروق خونی کوچک آسیب می بینند. وقتی عروق خونی کلیه ها آسیب می بینند ، کلیه های شما نمی توانند خون تان را به خوبی تصفیه کنند. در نتیجه بیشتر از آنچه که باید ، آب و نمک در بدن تان جمع می شود و باعث افزایش وزن و تورم قوزک پا می گردد. ممکن است پروتئین در ادرارتان ظاهر شود .
دیابت همچنین ممکن است به سیستم عصبی بدن تان آسیب برساند. این امر می تواند باعث اشکال در تخلیه مثانه بشود. فشار حاصل از پر بودن مثانه می تواند به کلیه ها پس زده و به آنها آسیب برساند. همچنین اگر ادرار به مدت طولانی در مثانه بماند می تواند باعث ایجاد عفونت شود، چون باکتری ها در ادراری که حاوی مقدار زیادی قند است، به سرعت رشد می کنند .
حدود 30 درصد بیماران مبتلا به دیابت نوع یک و 10 تا 40 درصد بیماران مبتلا به دیابت نوع دو در صورت عدن کنترل قند خون، دچار نارسایی کلیه خواهند شد.
زودرس ترین علامت بیماری کلیوی ناشی از دیابت ، آلبومینوری یعنی افزایش ترشح آلبومین در ادرار است.
در مراحل ابتدایی بروز عوارض کلیوی ناشی از دیابت، آلبومین که نوعی پروتئین است در ادرار دیده میشود و این افزایش دفع آلبومین، بسیار جزیی است و در حد 30 تا 300 میلیگرم در ادرار بیست و چهار ساعته می باشد. با روشهای آزمایشگاهی معمول این میزان دفع کم آلبومین قابل اندازهگیری نیست و برای اندازهگیری این مقدار کم آلبومین در ادرار باید حتما درخواست میکروآلبومینوری یا تشخیص دفع آلبومین در مقادیر کم و با روشهای خاص آزمایشگاهی نمود.
در مراحل بعدی، یعنی وقتی بیماری کلیوی پیشرفت کرد یا بهتر بگوییم وقتی دیابت کنترل نشده آسیب بیشتری به کلیهها وارد کرد، دفع آلبومین هم بالا میرود و به بیش از 300 میلیگرم در ادرار بیست و چهار ساعت میرسد و ممکن است حتی تا چند گرم در روز هم دیده شود و به تدریج در طی سالهای بعدی در صورت کنترل نشدن دیابت، به نارسایی کلیهها منجر شود.
وقتی کلیهها نارسا شوند، در واقع اوره و کراتینین خون بیمار افزایش مییابد و فعالیت کلیهها برای دفع سموم بدن کاهش مییابد و رفتهرفته به جایی میرسد که در اثر ناکارآمدی کلیهها و نارسا شدنشان، فرد نیازمند دیالیز و پیوند کلیه میگردد. این وضعیت زمانی اتفاق می افتد که فقط 10 تا 15 درصد کلیه های بیمار کار می کنند. فاصله زمانی معمول بین شروع آسیب کلیوی ناشی از دیابت و نارسایی پیشرفته کلیه حدود 5 تا 7 سال است .
تاکید و توصیه پزشکان بر این است که افراد مبتلا به دیابت حتما حتما قند خون خود را تحت کنترل داشته باشند و با این کار از بروز عوارض دیابت جلوگیری کنند.
بد نیست بدانید در مرحله دفع آلبومین به مقدار کم (میکروآلبومینوری) امکان دارد مشکلات و نوسانهای فشار خون در افراد به وجود آید. به وجود آمدن فشار خون در بیماران دیابتی نوع یک میتواند پزشک را متوجه درگیری احتمالی کلیهها کند.
اگر درمان را زود شروع کنیم و در مرحله میکروآلبومینوری متوجه مشکل شویم، میتوانیم از پیشرفت ضایعات کلیوی جلوگیری کرده و یا سیر آن را بسیار کند کنیم. پس علاوه بر قند خون باید فشار خون خود را به طور دقیق کنترل کنید.
هدف پزشکان این است که فشار خون در بیماران دیابتی به عدد کمتر از 13 روی 8 برسد. اگر دفع آلبومین (آلبومینوری) زیاد باشد حتی باید فشار خون را به کمتر از 12 روی 75 رساند. فشار خون بالاتر از این اعداد میتواند به بدتر شدن ضایعات کلیوی منجر شود.
برای ثابت نگه داشتن فشار خون شما در این مرحله امکان دارد برایتان داروهایی مانند کاپتوپریل و انالاپریل تجویز شود که این داروها علاوه بر فشارخون، بر دفع آلبومین کلیهها نیز موثرند. پس لطفا از این که پزشک شما چنین داروهای فشارخونی را تجویز میکند، در حالی که شما افزایش فشارخون ندارید، تعجب نکنید و خودسرانه مصرف آنها را کم و زیاد یا قطع ننمایید.
منابع :
- هفته نامه سلامت ، شماره 268
- سایت پارسی طب
سنگک؛ بهترین نان برای دیابتیها
«اگر به یک نوع شیرینی علاقه داشته باشی و آن را جلوی تو بگذارند و مجبور باشی فقط نگاهاش کنی، چه حالی پیدا میکنی؟!» یکی از دوستانام که سالهاست به دیابت مبتلا می باشد، این را گفت و ظرف شیرینی را روی میز، کمی عقبتر هول داد.
این، حس و حالی است که شاید به بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت در مواجهه با برخی خوراکیهای مورد علاقهشان دست داده باشد. نگاه بسیاری از مردم به رژیم غذایی بیماران دیابتی به همین شکل است و تصور میکنند برخی خوراکیها باید کلا از رژیمغذایی آنها حذف شود. ولی آیا این منعهای غذایی توسط متخصصان نیز توصیه میشود؟!
برای یافتن پاسخ این پرسش و پرسشهایی از این قبیل در خصوص رژیم غذایی بیماران دیابتی، گفتگویی با دکتر علیرضا استقامتی، فوقتخصص غدد و متابولیسم انجام دادهایم.
آقای دکتر! میخواهم سوال آخرم را همین اول بپرسم: نظر شما درباره منع مصرف برخی مواد غذایی برای دیابتیها چیست؟
ببینید؛ ممنوعیت خاصی برای مصرف مواد غذایی در بیماران مبتلا به دیابت وجود ندارد، ولی این سخن به آن معنا نیست که بیماران می توانند هر چه قدر از هر چه میخواهند بخورند، بلکه باید مقادیر آن معین و محدود باشد. یک بیمار دیابتی بهطور معمول باید 50 تا 60 درصد از کالری مورد نیاز بدن خود را از طریق کربوهیدراتها تامین کند که معمولا شامل مواد نشاستهای مانند نان، برنج و سیبزمینی هستند. این افراد میتوانند حدود 10 درصد از کربوهیدراتهای مورد نیاز خود را نیز از طریق قندهای ساده تامین کنند. به عنوان مثال اگر فردی روزانه به 1800 کالری انرژی نیاز داشته باشد، 900 کالری آن را کربوهیدراتها تشکیل میدهند و از این 900 کالری، میتواند 90 کالری را به قندهای ساده اختصاص دهد.
یک بیمار دیابتی چه طور باید این مقادیر را محاسبه و تنظیم کند؟
تغذیه و اصول آن ، یک بحث تخصصی است، بنابراین در این موارد بیمار باید به کارشناس تغذیه مراجعه کند تا وی روش تامین این میزان کالری را بیان کند، ولی در رژیمهای غذایی این کارشناسان هم هیچگاه ممنوعیت مطلق غذایی وجود ندارد و فقط میزان مصرف ماده غذایی برای بیمار محدود میشود.
پس اینکه برخی متخصصان از منع مطلق مصرف شیرینی ها برای دیابتیها صحبت میکنند، چه دلیلی دارد؟
ببینید؛ یک نکته در اینجا وجود دارد و آن، توجه به عادات غذایی افراد است. وقتی ما به یک بیمار دیابتی میگوییم که شما مثلا میتوانید مقدار کمی از شیرینیها استفاده کنید، اغلب بیماران دچار افراط میشوند و رژیمهای غذایی در نظر گرفته شده را رعایت نمیکنند. به همین دلیل، برخی پزشکان ترجیح میدهند به بیمار بگویند اینها را اصلا نخور تا او کمتر بخورد.
ولی واقعیت این است که بیماران دیابتی هم میتوانند این مواد را (البته در میزانی کم و محدود) مصرف کنند.
بعضی دیابتیها اعتقاد دارند موادی مثل خرما دارای قند بیضرر هستند و میتوان از آنها به جای قند استفاده کرد. نظر شما در این مورد چیست؟
قند میوههایی مثل خرما، فروکتوز نام دارد و میتواند جایگزین قند معمولی شود، ولی بیماران دیابتی باید در مورد مصرف این مواد هم دقت کنند و از حد متعادل خارج نشوند. میتوان هنگام نوشیدن چای به جای قند از خرما استفاده کرد، ولی اگر فرد بیماری عادت داشته باشد روزی 6 لیوان چای بنوشد و هر بار دو عدد خرما هم بخورد، مسلما 12 عدد خرما در روز زیاد خواهد بود.
در مورد مصرف خرما، توصیه ما معمولا 2 تا 3 عدد در روز است تا برای فرد عوارضی به دنبال نداشته باشد.
در مورد حذف نان و برنج از رژیم غذایی چه نظری دارید؟
در حال حاضر، رژیم غذایی بیماران دیابتی به یک رژیم عادی بسیار نزدیک است و رژیمهای افراطی، دیگر جایی در این بحث ندارند.
بهترین نان برای بیماران دیابتی، نان سنگک است که به میزان دو کف دست (بدون محاسبه انگشتان دست)، صبحها و دو کف دست، شبها میتوانند از آن استفاده کنند. در مورد میزان مصرف برنج هم برای افراد با جثه معمولی، یک تا یک و نیم کفگیر برای خانمها و یک و نیم تا دو کفگیر برای آقایان معمولا اشکالی ندارد.
اینکه بخواهیم این مواد را که غذای غالب مردم هستند، از رژیم غذایی آنها خارج کنیم، آنها را در تامین انرژی مورد نیاز دچار مشکل خواهیم کرد.
به عنوان آخرین سوال، ممنوعیتهای غذایی در مورد مصرف قند و کربوهیدراتها، چه عوارضی را برای بیماران دیابتی در پی دارد؟
ما توصیه نمیکنیم که ماده غذایی به صورت کامل حذف شود، اما حذف قند از برنامه غذایی تاثیر خاصی بر فرد نخواهد داشت، چون کربوهیدراتهای مورد نیاز بدن میتوانند از طریق مواد دیگری غیر از قند تامین شوند.
اما در مورد کاهش مصرف کربوهیدراتها، اگر دریافت این مواد به صورت کلی کاهش پیدا کند، فرد باید مصرف پروتئین و چربی را برای به دست آوردن انرژی لازم افزایش دهد که افزایش این مواد، به نوبه خود عوارض دیگری را در پی خواهند داشت.
افزایش میزان چربی، مشکلات قلبیعروقی را در فرد ایجاد میکند و مصرف زیاد پروتئین نیز میتواند عوارضی از قبیل مشکلات کلیوی را در پی داشته باشد.
تهیه مصاحبه : پیمان صفردوست
