موی شما محکم است یا شکننده؟
اگر چه موی ما از سلول های مرده تشکیل شده، ولی می تواند از وضع درونی ما حکایت کند...
در واقع، مو که متشکل از سلول های بی جان است، به ما جان می بخشد.
مو از چند نظر قابل اهمیت است؛ جدا از رنگ و مدل مو که تاثیر زیادی بر چهره دارد، وجود مو به دلایل بیولوژیک نیز قابل توجه است.
آیا تا به حال به این فکر کرده اید که موهای شما از نظر جنس و استحکام، کیفیت خوبی دارد یا نه؟
انجام چند آزمایش ساده به شما در تشخیص نوع و جنس موی تان کمک می کند:
در آزمایش ساقه مو می توانید چند تار مو را از نقاط مختلف سر جدا کنید و آن را در یک کاغذ سفید با کمک ذره بین مشاهده کنید. شکل ظاهری موی سالم باید شبیه سقف شیروانی مرتب باشد.
در بررسی ریشه مو یک آزمایش تریکوگرام وجود دارد که در بعضی آزمایشگاه های خاص دیده می شود. در این آزمایش با بررسی چند تار مو جدا شده از پوست سر مشخص می کنند که چند درصد موها در فاز رشد و چند درصد در مرحله استراحت هستند و به این ترتیب این نسبت را بررسی می کنند. تعداد ریشه هایی که در فاز رشد (آناژن) هستند نسبت به موهایی که در فاز استراحت (تلوژن) هستند، در افراد بالغ 80 تا 90 درصد است.
مویی که استحکام خوبی دارد در صورتی که بین دو دست گرفته و کشیده شود قبل از پاره شدن تا حدود یک پنجم طول خود کِش می آید و برای پاره شدن به نیرویی حدود 100 گرم نیازمند است. در صورتی که موهای شما زودتر و با نیروی کمتری شکسته شود، نشانه کاهش استحکام آن ها است که علت می تواند دستکاری زیاد و یا برخی بیماری های مربوط به ساقه ی مو باشد.
موهای خود را روی یک پارچه سفید شانه کنید و موهای ریخته شده را جمعآوری کنید. در صورتی که در سر آن برجستگی وجود داشته باشد، در واقع ریشه ی مو است ولی اگر ریشه مو وجود نداشت، موهای شما از ساقه شکسته شده است و این علامت شکننده بودن موهای شما می باشد.
پوست سر شما هم خصوصیات منحصر به فردی دارد. با دو آزمایش ساده می توانید پوست سر خود را آزمایش کنید:
* موهای سر را با دست کنار بزنید و با یک ذره بین به پوست سر نگاه کنید. در حالت طبیعی نباید قرمزی، جوش و یا شوره شدید روی آن وجود داشته باشد.
* در آزمایش دوم باید حدودا دو روز پس از شستشوی سر، موها را با دست کنار زده و یک تکه کاغذ نازک را روی پوست سر بگذارید و آن را حدود دو دقیقه نگاه دارید، سپس کاغذ را برداشته و با دقت به آن نگاه کنید. در صورتی که هیچ اثر چربی روی کاغذ مشاهده نشد، پوست سر شما خشک است. در صورتی که فقط اندکی آلودگی مشاهده شد، پوست سر معمولی و در صورتی که کاغذ خیلی چرب شد، دلیل بر چرب بودن پوست سر می باشد.
نظرات ()
عوامل ریزش مو
در هر حال اگراستفاده از این مواد بسیار زیاد و به دفعات باشد می تواند مو را ضعیف و شکننده کند. اگر این مواد به مدت طولانی بر روی موی سر بماند نیز می تواند مو را ضعیف و شکننده کند. اگر دو کار همزمان بر روی مو صورت گیرد یا اگر مویی را که قبلا سفید شده دوباره سفید کنید به مو آسیب می رساند. اگر مو به واسطه استفاده از این گونه مواد شیمیایی شکننده شود بهتر است استفاده از این مواد را متوقف کرده تا موی شما رشد دوباره ای کرده و تقویت شود.
در آرایش های مو مانند دم اسبی کردن یا بافتن که مو کشیده می شود نباید خیلی محکم مو را کشید و بست. مدل مو را باید با مدلهای مویی که آرامتر و شل تر مو را نگه می دارند یک در میان عوض کرد تا به مو آسیب نرسد. کشیدن دائمی مو باعث ایجاد کم مویی مخصوصا در اطراف حاشیه پوست سر می شود.
شامپو کردن، شانه زدن یا برس کشیدن می تواند با شکستن مو به آن آسیب برساند. استفاده از کرمها و یا شامپوهای نرم کننده مو پس از شامپو زدن، مو را نرمتر کرده و شانه کردن مو را راحت تر می کند. وقتی که مو خیس است شکننده تر است. از خشک کردن مو با حوله و به شدت، شانه زدن و برس کشیدن به سختی و خشونت باید جدا خودداری کرد. دیگر از قانون 100 بار برس کشیدن پیروی نکنید چرا که به موی شما آسیب می رساند. در عوض از شانه های دانه درشت با فاصله زیاد و برسهایی با سرهای نرم و ملایم استفاده کنید.
وضع حمل (زایمان):
هنگامیکه یک خانم باردار است بیشتر موهای او رشد می کند. به هر حال پس از وضع حمل موها وارد دوره استراحت چرخه مو می شوند. بعضی از خانمها در طی 2 تا 3 ماه متوجه ریزش موهایشان میشوند. این ریزش ممکن است از یک تا شش ماه طول بکشد، اما بالاخره برطرف خواهد شد.
تب بالا، عفونت شدید، آنفولانزای شدید: بیماری ها نیز می توانند باعث شوند مو در مرحله استراحت قرارگیرد. شخص ممکن است 4 هفته تا 3 ماه پس از تب بالا، بیماری سخت یاعفونت با دیدن ریزش شدید مو شوکه شود. این ریزش مو معمولا خود به خو برطرف می شود.
هر دو نوع کم کاری و پرکاری غده تیروئید می تواند ایجاد کم مویی نمایند. پزشک شما می تواند با انجام تست های آزمایشگاهی بیماری تیروئید شما را تشخیص دهد. ریزش مو (کم مویی) به همراه بیماری تیروئید می تواند با روش درمانی صحیح برطرف شوند.
بعضی از مردمی که به رژیم های شدید و سخت غذایی رو می آورند که میزان پروتئین آن کم است یا دارای عادات غذایی که شدیدا آنرمال هستند می باشند ممکن است دچار سوءتغذیه پروتئین شوند. بدن با رفتن به مرحله استراحت در رشد مو، پروتئین را در بدن ذخیره می کند در نتیجه رشد مو دچار اختلال خواهد شد. ریزش موی بسیار شدید در سر، 2 تا 3 ماه بعد اتفاق خواهد افتاد و موها به آسانی از ریشه کنده می شوند. این وضعیت می تواند با خوردن مقدار کافی از پروتئین برطرف شود.
درمان های دارویی:
بعضی تجویز داروها ممکن است ریزش موی موقتی را سبب شوند. مثلا داروهایی که برای بیماری های زیر مورد استفاده قرار می گیرند: نقرس، آرتروز، افسردگی، فشار خون بالا، رقیق کننده خون، مصرف مقادیر زیاد ویتامین A هم می توانند باعث ریزش مو شوند.
درمان های سرطان:
بعضی از روشهای درمان سرطان بر روند تقسیم سلولها در سلولهای مو تاثیر گذاشته و آن را متوقف می نماید. مو ها نازک می شوند و به محض خروج از پوست سر می شکنند. بیماران حتی ممکن است 90 درصد از موی سر خود را از دست بدهند. البته مو ها پس از اتمام دوره درمان دوباره رشد خواهند کرد.
قرصهای ضد بارداری:
خانم هایی که در دوران استفاده از قرصهای جلوگیری از بارداری ، ریزش مو دارند معمولا تمایلات زمینه ارثی برای نازک شدن مو را دارند. در صورت نازک شدن مو بیمار می تواند با یک متخصص زنان برای تعویض قرص ضد بارداری اش مشورت نماید.
درمان دارویی ریزش مو
1) محلول 2 درصد مونوکسیدیل بنام راگین (Rogain ) باعث بازشدن رگ های خونی موجود در پوست سر و افزایش خون رسانی به موها می شود، در نتیجه باعث کاهش ریزش مو شده و فقط 20 درصد باعث رویش موی جدید می شود.
2) داروی دیگر اسپیرونولاکتون می باشد که از عمل هورمون مردانه که باعث ریزش مو می شود، جلوگیری می کند. در نتیجه وقتی که بصورت یک محلول 2 درصد درالکل، به پوست سر مالیده شود، می تواند ریزش مو را کاهش دهد.وقتیکه محلول راگین به همراه محلول اسپیرونولاکتون به پوست سر مالیده شود، بوی نا مطبوعی ایجاد می کند، در نتیجه نبایستی با هم مصرف شوند. برای جلوگیری از ایجاد این بوی بد، می توانید محلول راگین را صبح ومحلول2 درصد اسپیرونولاکتون ( محلول در الکل اتیلیک به همراه پروپیلن گلیسول) را شب هنگام به پوست سرتان بمالید.
(در حال حاضر فقط ازمحلول مونوکسیدیل " راگین" برای درمان ریزش مو استفاده می شود.)
درمان تغذیه ای ریزش مو :
از نظرغذایی نیز همانگونه که اشاره شد کمبود ویتامین های گروه B بخصوص بیوتین و ویتامینB6 باعث ریزش مو می شوند. بیوتین ویتامینی است که دربسیاری از محصولات آرایشی به عنوان مکمل بهبود دهنده وضعیت مو اضافه می شود، زیرا عارضه مشخص کمبود بیوتین ، ریزش مو است. حال منابع غذایی غنی از ویتامین B6 و بیوتین را برایتان ذکرمی کنم.
منابع غنی از ویتامین B6 شامل:
جگر، موز، دانه آفتابگردان، ماهی ، مرغ، جوانه گندم، آلوی خشک و گوشت و غلات سبوس دار، مخمر و زرده تخم مرغ می باشد.
منابع غنی بیوتین شامل:
جگر و گوشت مرغ، زرده تخم مرغ، جوانه گندم، سبوس گندم، بادام زمینی، مخمر، بعضی سبزیجات مانند قارچ و گل کلم و تعدادی از میوه جات مانند توت فرنگی ، موز، گریپ فروت و هندوانه است .
البته اثر مواد غذایی برای جلوگیری از ریزش مو به اندازه داروهای شیمیایی قوی و سریع نیست، در نتیجه به مدت زمان و صبر و حوصله بیشتری برای اثرگذاری نیاز دارند.
میزان ریزش طبیعی مو در یک روز چه قدر است؟
ریزش موی سر در روز بین 50 تا 100 تار طبیعی است که البته با تغییر فصل این تعداد نیز ممکن است دچار تغییر شود مثلا در فصل پاییز به دلیل کم شدن نور، ترشح تیروئید کم میشود و این عامل باعث افزایش ریزش مو خواهد شد.
همان طور که میدانید در سالهای اخیر استفاده از ژل، روغن، واکس مو و … بویژه در میان جوانان افزایش پیدا کرده است. به عقیده شما آیا استفاده از این مواد میتواند در ریزش مو موثر باشد؟
هنوز چنین چیزی از لحاظ علمی ثابت نشده است. نظریهای که اکنون وجود دارد، میگوید که این مواد نقش چندانی در ریزش مو یا حفظ آنها ندارند؛ اما توصیه من این است که باید تا جایی که ممکن است از مصرف چنین موادی خودداری کرد. بویژه از انواعی که کاملا شیمیای هستند و یا بیشتر برای تبلیغات تجاری به بازار عرضه شده اند.
برخی افراد عقیده دارند شانه کردن زیاد موها و نیز ماساژ سر باعث تقویت ریشه مو میشود. آیا این عقیده درست است؟
خیر، این عامل نه تنها سبب حفظ موها نمیشود؛ بلکه بالعکس به عنوان ضربه یا ترومایی محسوب میشود که باعث ریزش موها میگردد.
افرادی که برای پرپشت کردن موهایشان سر خود را با تیغ میتراشند، عقیده دارند که این کار در تقویت موها موثر است . نظر شما در این باره چیست؟
این کار کاملا اشتباه است چرا که تغییرات در تعداد موها یک پدیده کاملا داخلی است و در اثر عواملی هورمونی و… رخ میدهد . گرچه با کوتاه تر کردن موها به دلیل این که شانه کردن آنها آسان تر میشود و نیز هنگام آرایش مو ضربه کمتری به آن وارد میشود، میتواند تا حد زیادی از ریزش مو جلوگیری کند؛ اما با این وجود این کار خیلی در حفظ و نگهداری موها موثر نخواهد بود.
طاسی ناحیهای یعنی چه؟
گاه بنا به وجود بیماری های مختلف در سر به ابعاد سکه ای ریزش هایی رخ میدهد که با گذشت زمان قسمتهای وسیع تری از سر و گردن و حتی تمام بدن را گرفتار میکند. در اینجا باید حتما به پزشک مراجعه کرد و از مصرف مواد و داروهای خودسرانه خودداری نمود.
موخوره که بویژه در میان زنان شایع است، به چه علت رخ میدهد؟
موخوره، عبارتست از خشکی نوک موها و شکستگی و چند شانه شدن سر آنها که به علت شستشوی زیاد و دستکاری مو این حال عارض میشود و معمولا هر چه بلندتر باشد، امکان وقوع آن بیشتر است.
به عقیده شما راه پیشگیری از ریزش مو چیست؟
مهمترین عاملی که در سلامت موها نقش دارد، حفاظت از بهداشت آنهاست و در این زمینه باید نکات زیر را کاملا مورد توجه قرار داد:
1) از ایجا فشارهای بیش از حد به موها باید خودداری کرد، یعنی شانه کردن شدید و دستکاری سر که بویژه در میان محصلان و دانشجویان به هنگام درس خواندن دیده میشود، همه و همه موجب تخریب مو و کنده شدن آن میشود. پس باید تا آنجا که ممکن است این تحریکات را به کمترین حد ممکن تقلیل داد.
2) حمام مرتب دست کم 3 بار در هفته و نیز استفاده از شامپوی مناسب موی سر.
3) استفاده نکردن از سنجاق ها و گل سرهایی که سبب کشیدگی پوست سر و کشش موها میشود؛ چرا که این وسایل ریزش موها را به طور نسبی افزایش میدهند.
4) تغذیه مناسب از گوشت، میوه جات و سایر غذاهایی که حاوی ویتامینها و مواد معدنی لازم برای تقویت موها هستند.
با مشاهده چه علایمی لازم است فرد به پزشک مراجعه کند؟
اگر هر فردی نگران ریزش موهای سر خود است، بهترین روش این است که به مدت چند روز متوالی تعداد موهای ریخته شده سرش را شمارش کند و در صورتی که در چند مورد به 70-80 تا رسید به پزشک مراجعه کند . در غیر این صورت نیازی نیست.
به عنوان سوال آخر،
چه توصیه ای برای کسانی که نگران از دست دادن موهای خود هستند، دارید؟
باید دانست از آنجایی که رویش مو در افراد مختلف به صورت متفاوتی متغیر است، پس تعریف ریزش مو هم در افراد مختلف با هم فرق می کند. مو در عرض 3 تا 5 سال رشد میکند. در عرض چند هفته استراحت می کند و در مدت 3 ماه میریزد. از آنجایی که این زمان در هر فردی عدد خامی است، پس نمی توان اشخاص را با هم مقایسه کرد. بنابراین در صورتی که هر یک از ما تا آنجا که ممکن است، به حفظ بهداشت موهای خود اهمیت بدهیم و از عواملی که به صورت موضعی و مقطعی باعث ریزش مو میشوند، بپرهیزم و نیز در صورت مشاهده ریزش غیر طبیعی موها در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنیم، دیگر هیچ جای نگرانی وجود نخواهد داشت.
علل سفید شدن زودرس مو و توصیه های غذایی
1 - بیماری اسکوری که در اثر کمبود اسیداسکو لیک (ویتامین C ) در بدن ایجاد میشود
2- کمبود ویتامین B14,B5 سید فولیک و پارا آمینو پنو وئیک اسید (PABA )
3 -کمبود ویتامینA
4 - کمبود فلزات سازنده رنگدانه های مو دو لایه بازال از جمله منگنز ، روی ، تیتا نیوم ، تنگستن ، آهن و مس
توصیه های غذایی :
-کاهش نمک مصرفی
- حذف یا محدود کردن مصرف اسیدهای چرب اشباع
- کاهش مصرف آجیل ، شکلات ،غذاهای سرخ کرده و پر ادویه
- مصرف فراوان آب ، میوه و سبزی تازه
مقاله ای در مورد سلامت مو و کاهش روند ریزش آن
مطالعات نشان داده اند که مصرف رژیم غذایی غنی از سیلیسیوم، کلسیم و آهن، ریزش مو را کاهش می دهد. سبزیجات برگی سبز به خصوص سبزیجات دریایی، منابع غنی از مواد معدنی هستند و جو می تواند سیلیسیوم موردنیاز را تامین کند.میوه های خشک و آب آلبالو، یکی از منابع غنی آهن هستند. در خانم ها ریزش مو می تواند نشانه ای از وجود یک مشکل در لوله گوارشی و یا نتیجه ناکافی بودن اسید معده و یا کمبود پروتئین، روی و یا دیگر مواد مغذی باشد.برای مردان ریزش مو می تواند با پیروی از یک رژیم کم چربی کاهش یابد. برخی از دانشمندان معتقدند که مساله ریزش مو در مردان با افزایش سطح هورمون تستوسترون در دوران بلوغ ارتباط مستقیمی دارد یک رژیم غذایی پرچرب و رژیمی که عمدتا از گوشت تهیه شده است با افزایش سطح تستوسترون در خون باعث افزایش ریزش مو می شود. برای مثال در زمان جنگ جهانی دوم که ژاپنی ها از رژیم غذایی فاقد چربی اشباع استفاده می کردند مشاهده شد که در این افراد ریزش مو بسیار کم است ولی درحال حاضر که رژیم غذایی ژاپنی ها به رژیم غذایی غربی ها شبیه شده، ریزش مو درمردان ژاپنی افزایش یافته است مصرف رژیم غذایی کم چربی ریزش مو را متوقف نمی کند، ولی می تواند سرعت ریزش مو را کاهش دهد. کم خونی یکی از علت های اصلی ریزش مو است که برای رفع آن، مصرف مواد غذایی غنی از آهن مانند جگر (اگر باردار هستید از آن پرهیز کنید)، گوشت، غلات کامل، سبزیجات برگی سبز تیره، تخم مرغ، خرما و کشمش توصیه می شود. مو به طور عمده از پروتئین تشکیل شده است و به منظور داشتن رشد خوب موها، پیروی از یک رژیم غنی از پروتئین توصیه می شود.دانشمندان اروپایی دریافته اند که مصرف پروتئین سویا باعث تحریک شدن فولیکول های مو شده و در نتیجه رشد مو را افزایش میدهد.توفو و شیر سویا از منابع غنی پروتئین سویا هستند. از دیگر منابع غنی پروتئین می توان، پنیر کم چرب، تخم مرغ، ماهی، لوبیا و ماست را نام برد. عنصر دیگری که در ریزش مو تاثیر عمده ای دارد سیلیسیوم است و دانشمندان به دلیل نقش بارز این عنصر، استفاده از آن را در شامپوها توصیه کرده اند که در نتیجه باعث کاهش میزان ریزش مو می شود. سیلیسیوم در لایه خارجی سیب زمینی، فلفل سبز و قرمز و خیار یافت می شود. جوانه حبوبات و غلات و کلاً دانه ها و غلاتی که به طور کامل یعنی با پوست مصرف شوند نیز غنی از سیلیسیوم هستند. ویتامین ث باعث افزایش جذب آهن شده و از آن طریق بر ریزش مو تاثیر می گذارد. در نتیجه توصیه می شود به طور روزانه از میوه جات و سبزیجات در وعده های غذایی خود استفاده کنید. ویتامین ای برای رشد موها ضروری است، مصرف کافی آواکادو (میوه ای شبیه گلابی که در مناطق گرمسیری به عمل می آید)، مغزه ها و دانه ها و روغن زیتون می تواند نیاز روزانه شما به ویتامین ای را تامین کند. درصورتی که ریزش مو مربوط به عملکرد نادرست غده تیروئید باشد،غذاهای غنی از ویتامین آ و ید مصرف کنید. البته باید توجه داشت که مصرف زیاد ویتامین آ منجر به ریزش مو می شود. ریزش مو هنگامی روی می دهد که رژیم غذایی مصرفی ازنظر داشتن ویتامین های گروه ب فقیر باشد و در میان این گروه ویتامین ب 6 ، بیوتین، اینوزیتول و اسید فولیک و از میان مواد معدنی منیزیم، گوگرد و روی از اهمیت زیادی برخوردارند. ویتامین های گروه ب به خصوص ب5 یا اسید پنتوتنیک وب3 یا نیاسین برای رشد مو ضروری هستند. مصرف اسیدهای چرب ضروری، کیفیت بافت مو را بهبود می دهد و از خشک شدن مو جلوگیری می کند. غذاهای غنی از ویتامین ب عبارتند از: لوبیا، نخود، هویج، گل کلم، لوبیای سویا، مخمر، مغزه ها و دانه ها و تخم مرغ. بیوتین یکی از عناصر مهم برای سلامت مو بوده که برای سلامت مو و پوست ضروری است و در برخی از مردان حتی از ریزش مو جلوگیری کرده است. منابع غنی بیوتین عبارتند از: مخمر، برنج قهوه ای، بلغور، نخود سبز، عدس، جوی دوسر لوبیای سویا و تخمه آفتابگردان. مصرف ویتامین ث باعث تسهیل خون رسانی به بافت مو شده و در نتیجه، گردش خون پیازچه مو را افزایش می دهد و باعث می شود که پیاز مو بهتر تغذیه شود و رشد بهتری داشته باشد. مصرف ویتامین ای موجب افزایش اکسیژن گیری می شود که در نتیجه باعث بهبود گردش خون پیازچه مو می شود. مصرف روی از طریق افزایش فعالیت سیستم ایمنی، باعث تحریک رشد مو می شود. در آخر از دو اسید آمینه ای نام می بریم که بر روی رشد مو تاثیر می گذارند. لسیتین و متیونین که باعث افزایش کیفیت بافت و رشد مو شده و از ریزش مو جلوگیری می کنند.
