مراقبتهای اولیه در یائسگی
همینطور مراقبت سالانه و انجام ورزش مناسب میتواند در بالا بردن کیفیت زندگی زنان میانسال موثر باشد، چون هم از بیماریهایی مثل بیماریهای قلبی و فشار خون و بالا رفتن قند و چربی جلوگیری میکند و هم با تقویت عضلات و پیشگیری از پوکی استخوان، سالهای سالخوردگی با مشکلات درد عضلات و مفاصل کمتری همراه خواهد بود.
در سنین یائسگی احتمال ابتلا به بیماریهای بدخیم مثل سرطان پستان، رحم، تخمدان و سرطان دهانه رحم بیشتر است، پس انجام مراقبت سالانه در این سنین از ارزش بالاتری برخوردار است، بنابراین معاینه پستان و ماموگرافی سالانه باید انجام شود. در کسانی که سابقه سرطان پستان، تخمدان، رحم یا رودهها را دارند، این مراقبتها زودتر و دقیق تر باید انجام شود. در کسانی که این سوابق وجود دارد بررسی وجود یا عدم وجود برخی از ژنها که خوشبختانه در کشور ما امکان انجام آزمایشات لازم وجود دارد، به پیدا کردن افراد در معرض خطر بیشتر کمک میکند.
همینطور انجام پاپ اسمیر و معاینه لگنی همزمان در تشخیص هر چه زودتر سرطانهای دهانه رحم، تخمدانها و رحم کمک کننده است.بیماری شایعتر این سن، پوکی استخوان است که در بسیاری از بانوان ایرانی دیده میشود که این مشکل هم به نژاد ما ربط دارد و هم به تغذیه نامناسب دوران رشد که متاسفانه در اکثر موارد زنان از نظر کلسیم دچار کمبود هستند، بنابراین در حوالی سنین یائسگی (50 سالگی) باید بررسی سنجش تراکم استخوانها به عمل آید تا در صورت پوکی استخوان زودرس، درمانهای مناسب آن انجام شود.
سنین یائسگی همچنین با بروز بیماریهای شایع دیگری مثل دیابت، بالا رفتن چربی خون، کم کاری تیروئید و... همزمان است که برای بررسی این بیماریها، آزمایش های مربوطه از حدود 45 سالگی شروع شده و هر 3 تا 5 سال یکبار این آزمایش های باید تکرار شود.همینطور امکان سرطان روده از 50 سالگی وجود دارد که با انجام آزمایش مدفوع و بررسیهای رادیولوژی رودهها یا کولونوسکوپی این مساله بررسی میشود.
در کنار این مراقبتهای تخصصی، توصیه به ورزش، تغذیه مناسب و مصرف مکملهایی مثل کلسیم و ویتامینهای لازم و ترک عادات نامناسبی مثل مصرف سیگار توصیه میشود.در مراقبتهای سالانه انجام واکسیناسیون لازم برای هر سنی نیز لازم است ، مثلا زنان بالای 65 سال باید سالانه واکسناسیون علیه آنفلوآنزا را انجام دهند و هر 5 سال یک بار واکسیناسیون علیه پنوموکوک(واکسنی برای مقابله با شایعترین عامل ذاتالریه) انجام شود.
دکتر ثریا عالمی / جراح و متخصص بیماریهای زنان و زایمان
نظرات ()
آشنایی با دوران یائسگی یا منوپوز
کلمه ی یائسگی در زبان یونانی از دو کلمه Men به معنی ماه و Pausis به معنی توقف سیکل قاعدگی گرفته شده است و یا به عنوان end of monthlies بیان شده است.
یائسگی دغدغه ای است که پس از چهل سالگی ذهن خیلی از خانم ها را به خود مشغول می کند.
از آنجا که من یائسگی را ترجمه خوبی برای منوپوز نمی دانم و حس می کنم به کار بردن این کلمه باعث افسرده شدن خانم ها و کاهش انرژی روحی شان در این برهه از زندگی می شود، اصلا آن را به کار نمی برم.
به هر حال همه خانم ها دوست دارند بدانند علایم اولیه ی منوپوز چیست و آیا می توانند قبل از ورود به این دوره به طریقی متوجه آن شوند و علایم را درمان کنند؟ مثلا می پرسند آیا یائسه شدن مادربزرگ، عمه یا خاله می تواند سن دقیق شروع این دوره را برای آن ها تخمین بزند؟
باید گفت با وجود موثر بودن ارث، به راحتی نمی توان قضاوت کرد چه کسی، چه موقع پریودش قطع می شود. دختری که به دنیا می آید با تعداد ثابتی تخمک نابالغ متولد می شود. در واقع هنگام تولد او با دو میلیون تخمک نابالغ متولد می شود و این تعداد تا پایان عمر هیچ گونه تولید و یا ترمیمی نخواهد داشت. اگر خانمی منظم پریود شود، در طی دوران باروری فقط سیصد تخمک، بالغ شده و تخمک گذاری می کند و باقی آن ها به مرور از بین می روند.
فاصله زمانی که تعداد تخمک ها خیلی کم شوند تا روزی که کاملا به پایان برسند، ممکن است چهار تا پنج سال طول بکشد، یعنی اگر قرار است خانمی در سن چهل و هشت سالگی تخمدانهایش به کل تخلیه شود، ممکن است از 43 سالگی با کم شدن تدریجی تخمک ها با علایمی مثل گُرگرفتن و اختلال قاعدگی مواجه شود؛ پس این تصور اشتباهی است که گمان کنید شما تا این ماه منظم پریود می شوید و ماه بعد این اتفاق نمی افتد و یائسگی تان آغاز می شود! بلکه ممکن است چند ماه فواصل منظم پریودها و نظم آن به هم بخورد که این مرحله می تواند با اندازه گیری سطح هورمونی شما، نوید ورودتان به مرحله منوپوز باشد.
شروع این دوره و علایم آزاردهنده ی آن که به دلیل افزایش ترشحات ناگهانی هورمون ها از مغز که به خاطر کاهش استروژن می باشد، به راحتی قابل درمان است. مساله ساده است چون تخمک ها از بین رفته اند و تخمدان که منشا ترشح استروژن بوده حالا استروژن تولید نمی کند شما باید این استروژن را به بدن برسانید.
انواع داروهای خوراکی، اسپری بینی، پچ پوستی، کرم واژینال موضعی و انتخاب های استروژنی پیش روی شما است که می توانید به محض شروع علایم و پس از بررسی تخصصی زیر نظر پزشک از این درمان بهره گرفته و دوره منوپوز را به سادگی پشت سر بگذارید.
دکتر ملکمنصور اقصی- متخصص زنان و زایمان و نازایی
